Een hele zomer lang was ik out of office. Niet omdat ik een spannende wereldreis heb gemaakt, maar omdat ik - na een leven rondom de Maasstad - ergens anders ben neergestreken. Nieuwe stad, nieuw huis en nieuwe werkplek waar ik dit tik. Waar?
Tilburg. Ja, Tilburg. What happened? Laten we even teruggaan naar eind juni.
Mijn hoofd zat ik vol. Bomvol! Te veel informatie. Te veel mogelijkheden. Te veel ideeën die ineens uitvoerbaar waren. Wie De exponentiële to do list heeft gelezen weet wat ik bedoel: elk idee dat je uitvoert, baart drie nieuwe.
Elk jaar maak ik gebruik van een lange vakantie. Veel boeken en weinig beeldscherm. Deze vakantie liep anders. We kochten een huis en we verkochten er een. Twee maanden lang ging het over funderingen, kozijnen, kamerindelingen en waar de platenspelers komen.
Het waren dik twee intense fysieke maanden die toch net zo mindful waren als een vakantie. Zelfs wanneer ik met AI aan de slag was, was het anders. Een to do list voor de verhuizing. Analyses van de buurt. Koopcontracten doorlichten. En na het uploaden van de bouwtekeningen had ik er ineens een bouw architect, een binnenhuisarchitect en een halve aannemer bij. Wat een geniale support, ook daar weer.
Mijn halve leven
Maar goed, afscheid nemen van mijn ‘thuis’ was niet niks. Sinds 2000 woonde ik in hetzelfde huis. Mijn halve leven. Mijn kinderen kennen geen andere voordeur.
Je zou denken dat zesentwintig jaar je bindt aan het idee dat je thuis verpakt is in stenen. Maar op het moment dat ik de sleutel van mijn nieuwe huis in handen had, gebeurde er iets vreemds. De twijfel verdween. In één keer. Alsof ik op mijn surfplank op een prachtige nieuwe golf stapte. Er was alleen nog de verhuisgolf en die ging maar één kant op. Naar een mooiere bestemming.
Omarming
Een huis is niet het aantal vierkante meters. Emmanuel Levinas zegt het mooi:
Thuis is de plek van waaruit je de ander kunt ontvangen zonder zelf op te lossen.
Dat klinkt abstract. Tot je zelf begint met inpakken en het ervaart. Want een verhuizing is vooral één ding: een filter op je leven.
De filter
Elk fysiek object uit je leven heb je letterlijk in je handen. Elk boek, elke kabel, elke vaas van een tante. En bij elk voorwerp neem je een beslissing. Mee of niet mee. Past dit nog bij wie ik nu ben of bij wie ik ooit was?
Objecten houden het verleden warm. Dat is mooi. Maar sommige objecten houden je ook vast in het verleden. Wat je meeneemt is waar je mee instemt om verder te dragen. Letterlijk, want de dozen worden zwaar. En figuurlijk, want elk ding vraagt iets van je. Een plek. Onderhoud. Een reden om het mee te nemen.
In mijn boek noem ik aandacht de laatste schaarse grondstof. Bij het inpakken voel je hoe waar dat is. Er gingen duizenden dingen door mijn handen. Te veel spullen! Het grootste deel daarvan ligt in een la, op zolder achter iets anders. En toch zit in je hoofd een klein plekje waar je denkt: dat is waardevol. De verhuizing zet die spullen letterlijk in je handen en dan blijkt: waardevol is iets wat ik er zelf aan geef. Kijk je er nooit meer naar, dan is die waarde al lang verdampt.
Elk ding dat mee mag, krijgt straks weer een stukje van je aandacht. Dus de vraag bij elke doos werd: is dit mijn aandacht waard?
Twee levens
En dat gevoel is mooi samengevat in een eeuwenoude quote:
You have two lives. The second starts when you find out you only have one.
En nee ik doel niet op een midlife crisis :) Ik heb geen motor gekocht en geen nieuwe tattoos laten zetten. Integendeel, er is meer sprake van midlife growth!
Herijken. Opnieuw kiezen wat je wilt bewaren. Niet alleen in dozen, ook in agenda’s en gewoontes. Het is dezelfde beweging.
Het principe van thuis is voor mij geen postcode. Het is mijn gezin. Mijn liefde. Ervoor zorgen dat we allemaal onze potentie en wensen realiseren.
Waarom Brabant, waarom Tilburg vraag je misschien af?
Eerst ging het ons om Brabant.
Brabant is, wat mij betreft, de meest menselijke provincie van Nederland. Mensen nemen hier de tijd om met elkaar te praten. Bij de bakker, op het schoolplein, met de buren die je nog niet kent. In een wereld die steeds meer op een machine gaat lijken, is dat zuurstof.
Dan Tilburg. Een stad omringd door natuur. Bos aan de rand, de Loonse en Drunense Duinen, de Beekse Bergen, de Efteling om de hoek. Toffe festivals. En een stad die verrassend veel op Rotterdam lijkt. Ook van Tilburg zeggen veel mensen dat ze het niet mooi vinden. Te ruig. Te industrieel. Te veel beton. Maar ondertussen broedt het van creativiteit. Voor elke lelijke plek komt iets moois terug. Bouwen zonder kapsones. Dat herken ik van Rotterdam. Daar voel ik me thuis.
Ik ben klaar voor de volgende golven van veranderingen. En die komen altijd sneller dan je denkt. Ook op dat gebied waren die twee maanden een openbaring, want AI stond niet stil in de zomervakantie. Integendeel.
Terwijl ik dozen tilde
Eind juli haalde Claude Opus 5 als eerste model dertig procent op ARC-AGI-3. Dat is de test die is ontworpen om te meten of een AI iets echt nieuws kan leren, in plaats van iets bekends kan nabootsen. Dertig procent was een verdrievoudiging van het vorige record. Iedereen was onder de indruk.
Maar begin september zette OpenAI GPT-6 Astra op dezelfde test: 62,7 procent in de standaardopstelling. In een aangepaste opstelling (waarin het model zijn eigen redeneerstappen tussendoor mag bewaren) tikte het zelfs 99,9 procent aan. Dat is geen eerlijke vergelijking met die 62,7 maar zelfs de voorzichtige lezing is duizelingwekkend: van dertig naar drieënzestig in zes weken!! Oef…
Online riepen velen meteen: dit is AGI. We zijn er. Of dat zo is, is een leuk onderwerp voor een andere keer. Maar een ding is wel duidelijk:
We zitten nu echt in de singulariteit.
En dan was er ook nog het Hugging Face incident.
In juli draaide OpenAI een veiligheidstest met twee van zijn modellen. Een test naar cyber vaardigheden, dus de vangrails stonden bewust uit. Je wilt immers weten wat een model kan als je het niet tegenhoudt. De agents kregen een afgesloten speeltuin.
Maar wat er toen gebeurde is echt schokkend…
Ze vonden de zwakste plek in het hek. Ze bouwden via een interne softwaretool hun eigen communicatiekanaal en wisselden daarover honderdduizenden berichten uit, zonder dat iemand meekeek. Ze braken uit de sandbox, kregen beheerdersrechten en liepen van daaruit door naar Hugging Face, het grootste open platform voor AI modellen ter wereld. Binnen dertien uur hadden ze daar de sleutels van meerdere clusters. Een derde van de infrastructuur van Hugging Face moest opnieuw worden gebouwd.
Die AI was trouwens niet Astra. Het was een nog sterker model dat nu nog niet beschikbaar is voor ons. Het slimmere broertje van Astra dat nog in de oven van Altman ligt. Als dit de generale repetitie was, hoe ziet de première er dan uit?
En ook Claude Fable 5.1 en GPT-6 Astra kwamen uit. Met de kracht om wiskundige problemen te kraken waar mensen al decennia op stuklopen. Astra loste er in de aanloop naar de lancering tien op, waaronder vragen die Erdős al in de vorige eeuw stelde.
En ondertussen lanceerde Google DeepMind AlphaGenome Atlas: een gigantische database waarin de effecten van alle negen miljard mogelijke enkelvoudige mutaties in het menselijk DNA zijn voorspeld. Negen miljard. Gratis, voor iedereen.
Everything is happening all at once.
En ondertussen zakt het AI enthousiasme onder de bevolking. Driekwart van de Amerikanen wil geen datacenter in de buurt. Meer dan vijfhonderd counties en gemeenten hebben de bouw ervan beperkt of verboden. Bernie Sanders diende een wet in die superintelligentie verbiedt, met twintig jaar cel en de “corporate death penalty” voor wie toch doorgaat. En Europa? Vierenzestig procent zegt: wij hebben dit niet nodig.
Dammen of surfen?
Ik snap de angst. Ik lig er zelf ook geregeld wakker van. Maar dammen bouwen tegen deze golven? Ik geloof er niet in. Ik bouw liever een boot (of een surfplank).
Wat er gebeurt, is evolutie. Maar dan sneller dan we ooit eerder zagen. Grotendeels voorspeld, o.a. door Kurzweil al in 2005. In mijn boek beschrijf ik het als de groei van de antroposfeer: alles wat de mens ooit heeft gemaakt, dijt uit in een versnellend tempo. Dat stopt niet omdat een county een bouwvergunning weigert. Het verplaatst zich.
De geest is uit de fles. Erg letterlijk deze zomer uit een sandbox in San Francisco. Vooruitgang kurk je niet terug. Ideeën aan banden leggen “voor de veiligheid” beschermt het comfort van gisteren. Maar het enige dat echt bescherming verdient, is ons vermogen om te blijven verbeteren.
Efin… mijn verhuisdozen zijn bijna leeg. En ik ben er weer klaar voor. Om te schrijven, te presenteren en te verbinden. Om mensen te helpen surfen op de golven van overvloed.
Ps. Ik woon nu op nummer 42. En de nerds onder ons weten het :) 42 is het antwoord op het leven, het universum en alles. Dat kan geen toeval zijn.