🌎 De wereld na Artificial General Intelligence (AGI)

Hoe ziet dat er eigenlijk uit?

We zijn 2026 in de hoogste versnelling binnengevlogen, met AI-innovaties die elkaar dagelijks in tempo en impact overtreffen.

• OpenClaw AI-agents die hun eigen sociaal netwerk hebben opgericht en mensen inhuren.

• Het Pentagon dat dreigt Anthropic als ‘risico voor de supply chain’ aan te merken, omdat het bedrijf weigert de ethische grenzen van Claude op te geven voor autonome militaire aanvallen.

• Sam Altman die bevestigt dat GPT-5.3 zichzelf effectief heeft geprogrammeerd.

Om maar wat te noemen. Dit is geen sciencefiction. Dit is nu.

We bevinden ons in de singulariteit. En de eerste halte is Artificial General Intelligence (AGI). Een kunstmatige intelligentie die denkt, leert en kennis toepast over vrijwel elk intellectueel domein, op minimaal menselijk niveau.

Maar… verwacht geen krantenkoppen met ‘Vandaag bereikten we AGI.’ Het zal een grijze zone zijn. Een drempel die we pas retrospectief zullen dateren. Net zoals we ook niet precies kunnen aanwijzen wanneer ‘de verlichting’ begon.

In mijn boek schrijf ik over de singulariteit als een horizon waarachter we niet kunnen kijken. Niet omdat er niets is, maar omdat het ons voorstellingsvermogen te boven gaat. Dat gevoel - dat het allemaal niet meer te bevatten is - wordt elke dag meer tastbaar.

Nietzsche waarschuwde ooit: “Als je lang in een afgrond kijkt, kijkt de afgrond ook in jou.” Maar beter een eerlijke blik in de diepte dan de illusie van het bekende vasthouden.

En dus gaan we die afgrond bestuderen…

Laat ik erbij zeggen: dit is geen glazen bol, maar een denk experiment. Eén van de vele manieren waarop dit zich zou kunnen ontvouwen.

De natuurlijke wereld vanuit je raam

Stel je voor: Op de dag dat we AGI ‘bereiken’, kijk je naar buiten. Je ziet je tuin, de wolken, de vogels. Je buren die de hond uitlaten. Alles precies zoals vandaag. Weinig verschil.

Wat je niet ziet, is dit:

Een digitale bevolking van honderden miljoenen intelligente entiteiten, elk slimmer dan een Nobelprijswinnaar, die honderd keer sneller werken dan mensen. Ze navigeren autonoom door het internet, schrijven code, sturen (wetenschappelijke) experimenten aan en nemen beslissingen.

Een groeiende populatie robots, verbonden via gedeelde intelligentie, die 24 uur per dag, zeven dagen per week werkt en leert van elke handeling die ergens in de zwerm is uitgevoerd. Geen vermoeidheid. Geen vakantie. Geen salarisonderhandeling.

Als je op je telefoon kijkt, in plaats van naar buiten, dan zie (en voel) je veel meer:

Een gepolariseerde wereld die worstelt met wat echt is en wat niet. Meer content dan een mens in een leven kan verwerken. Een internet bevolkt door zwermen AI agents die kopen, verkopen, verdedigen, verleiden, onderzoeken en oplichten. Niet één grote alleskunner, maar duizenden gespecialiseerde entiteiten hyper actief in jouw digitale omgeving..

Kortom: met AGI kunnen zowel virtuele medewerkers als fysieke AI-systemen vrijwel al het werk uitvoeren dat mensen vandaag doen. En in veel gevallen sneller, consistenter en goedkoper.

En als dat nog niet helemaal is doorgedrongen, dan is dit de consequentie:

Het wegvallen van werk (voor mensen).

De angst die de meeste mensen voelen bij AGI is concreet: wat gebeurt er met mijn werk?

Het korte antwoord: het zal verdwijnen of drastisch veranderen. Niet in één klap, maar veel sneller dan overheden er op kunnen en zullen reageren!

Fase 1: de stille krimp. Productiviteit stijgt, maar vacatures dalen al. Bedrijven nemen minder mensen aan. Niet dramatisch, maar merkbaar. De winsten groeien, maar de werkgelegenheid groeit niet mee.

Fase 2: de grote overbodigheid. Hele groepen mensen merken dat hun vak niet verdwijnt, maar verschrompelt. Junior analisten, juridische assistenten, contentmakers, entry-level programmeurs. Niet ontslagen in één keer, maar langzaam buitenspel gezet. De ladder naar boven bestaat nog, maar de onderste sporten zijn eruit gezaagd.

Fase 3: de politieke druk. Omscholingsprogramma’s kunnen het tempo niet bijhouden. Mensen merken dat ze vervangbaar zijn geworden. Mensen die dachten dat het hen niet zou overkomen, merken dat het hen wél overkomt. Angst wordt boosheid.

Fase 4: de schreeuw om herverdeling. Overheden reageren: licenties voor AI-gebruik, verplichte audits, automatisering belasting. Pas daarna, veel later, begint het gesprek over iets als een basisinkomen of universele toegang tot AI-assistentie. In mijn boek noem ik dat UBI, Universal Basic Intelligence, een wereld waarin toegang tot intelligentie net zo fundamenteel is als toegang tot onderwijs of gezondheidszorg.

Maar eerlijk gezegd: geen enkele overheid zal dit soepel oplossen. Overheden zullen te laat reageren. En de structurele ongelijkheid zal niet verdwijnen door beleid alleen. En dat alles gebeurt tegen een turbulente globale achtergrond.

Want AGI lost het probleem van energie en grondstoffen niet a la minute op. Al die intelligentie draait ergens op. Op servers die stroom vreten, op chips die gemaakt worden van schaarse mineralen, in gebouwen die ruimte innemen. De digitale revolutie heeft een heel fysiek prijskaartje waar om gevochten wordt op globaal niveau.

De geopolitieke schaakpartij

De koude oorlog die we dachten achter ons te hebben gelaten, is terug. Maar nu gaat het niet om kernwapens. Het gaat om chips, data, energiecentrales en AI-modellen. En dus weer om macht.

Exportbeperkingen. Strategische sabotage. Nationalisatie van datacentra. Landen die hun eigen digitale infrastructuur als strategisch bezit gaan beschermen. Het zijn de nieuwe wapens van geopolitieke dominantie.

En hier schuilt een reëel gevaar. Wanneer één land, of erger nog, één bedrijf, een technologische voorsprong opbouwt die groot genoeg is, verandert de machtsdynamiek fundamenteel. Een dictator met een privéleger van superintelligente systemen heeft geen tanks meer nodig. Onze democratische checks and balances zijn gebouwd voor een wereld die veel trager bewoog dan deze.

Landen die dit begrijpen en ernaar handelen, zullen floreren. Landen die achterblijven, riskeren een nieuw soort derde wereld status. Niet in armoede, maar in afhankelijkheid.

De nooduitgangen

Als de spanning hoog genoeg oploopt, zullen er leiders opstaan met plannen. Historisch gezien gebeurt dat altijd. Goede tijden genereren zwakke leiders. Zwakke leiders genereren problematische tijden. En het volgende kantelpunt dient zich hopelijk aan: zwakke tijden genereren sterke leiders. De dooruitvoortvloeinde plannen zullen waarschijnlijk op drie modellen lijken:

Het nutsbedrijf model: AI-bedrijven worden gedwongen te opereren als waterleidingbedrijven. Toegang gegarandeerd, prijzen gemaximeerd, winst ingeperkt en/of belast.

Het dividend model: in ruil voor het recht om te bestaan, betalen de grootste AI-bedrijven een ‘vrijheids dividend’ rechtstreeks aan burgers.

Nationalisatie: in een echte crisis neemt de overheid simpelweg de datacentra over. AI wordt een overheidsdienst.

Welk model wint, hangt af van hoe hoog die spanning oploopt en welke leiders er op staan. De geschiedenis kent kantelpunten. Op dat kantelpunt bepaalt niet altijd de beste stem de richting, maar de luidste of de machtigste.

En dan? Het leven daarna…

Wanneer productiviteit stijgt en overlevingsdruk afneemt, gaat menselijke energie ergens anders naartoe. Sporten, bewegen, dingen maken met onze handen. Tuinieren. Koken voor vrienden als ritueel, niet als bezorgservice. We gaan elkaar meer fysiek opzoeken. Natuurlijk blijven we ook een grotendeels digitaal leven, maar menselijke interactie zal ons meer betekenis geven. Festivals. Lange diners. Reizen uit nieuwsgierigheid.

Wat al deze dingen gemeen hebben: ze zijn niet schaalbaar. Een machine kan ze niet voor je doen. Menselijk contact wordt de heilige graal. Community de nieuwe schaarste. Aanwezigheid is het enige dat overblijft als de machines alles hebben overgenomen wat maakbaar is.

Dat is het mooie scenario. En het is realistisch, als we de transitie goed doorstaan. Maar dat laatste is allerminst zeker. De kans dat we collectief struikelen is reëel. Machtsconcentratie die te ver gaat. Ongelijkheid die te snel groeit. Landen die achterblijven. Mensen die uitvallen zonder vangnet. Het zijn logische consequenties van wat er nu al gaande is.

Of we aan de goede kant van deze overgang uitkomen, hangt niet alleen af van technologie. Het hangt af van hoe solidair, rechtvaardig en volwassen we met elkaar omgaan wanneer de druk oploopt. En vooral: of onze morele ontwikkeling gelijke tred houdt met onze technologische macht. En daar zijn we, eerlijk gezegd, niet altijd even goed in.

Wat kunnen we wel doen?

Tussen al die geopolitieke beslissingen, opvoeding van AI-systemen en machtsstrijd tussen tech-giganten en regeringen blijft er één domein waar we wél invloed op hebben: onszelf.

Ken jezelf.
Weet wie je bent, wat je drijft, wat je onderscheidt van een algoritme. Dat is de basis van alles. En het is de basis van je rol in een collectief.

Augmenteer jezelf. Werk met AI, niet ertegen. Leer het inzetten als versterker van je denken. Train je intuïtie. Scherp je bullshit-detector in een wereld waarin realiteit steeds moeilijker te verifiëren is. Pick your battles.

Jezelf verbinden. Netwerken bouwen. Niet voor carrière, maar voor veerkracht. Verzamel mensen om je heen die willen begrijpen wat er gebeurt, die verantwoordelijkheid nemen en die bereid zijn mee te bewegen.

En dan: je stem gebruiken. Stemmen. Praten. Protest aantekenen als het nodig is.

De grote beslissingen worden gemaakt door een kleine groep mensen. Maar de richting van een tijdperk wordt bepaald door wat de rest van ons accepteert, tolereert, eist en durft te dromen.

Dus.. Hoe ziet de wereld eruit na AGI? Misschien nog wel in 2026…

De wereld na AGI zal er hetzelfde uitzien. Maar wat we erin doen, hoe we ons gedragen, wat we waarderen en wie we opzoeken, dat verandert wel.

De transitie zal chaotisch zijn. Asymmetrisch. Onrechtvaardig verdeeld. Er zullen verliezers zijn. Maar aan de andere kant van die turbulentie ligt een wereld die potentieel rijker is dan welke periode voor ons.

Niet rijker aan bezit en eigendom, maar rijker aan tijd.

Aan verbinding.

Aan aandacht.

Meer ruimte om mens te zijn.